Δευτέρα 6 Μαρτίου 2017

Νηστεία, τρόπος άσκησης


Η νηστεία είναι η πρώτη εντολή του Θεού στους πρωτόπλαστους στον Παράδεισο. Εκείνοι, όμως,  με την προτροπή του μνησίκακου Διαβόλου έφαγαν τον καρπό του δέντρου της γνώσεως του καλού και του κακού. Αυτό είχε ως συνέπεια την πτώση τους από τον κήπο της Εδέμ. Ο Χριστός μετά τη Βάπτιση Του πήγε στην έρημο και αφού δέχτηκε τους πειρασμούς από τον Σατανά, αυτό το γεγονός συνέβη για να σωθεί το ανθρώπινο γένος οριστικά από τα πάθη, νήστεψε για 40 ημέρες για να δείξει τον δρόμο για τη σωτηρία. Οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας τονίζουν τη σημασία της νηστείας λέγοντας ότι δεν είναι σωματοκτόνα αλλά παθοκτόνα, δηλαδή σκοτώνει τα πάθη και όχι το σώμα. Ακόμα, επισημαίνουν ότι βοηθά την φυσική κατάστασή μας αλλά ωφελεί και την ψυχή μας. Υποστηρίζουν πως όταν κάνουμε τροφική νηστεία πρέπει να κάνουμε νηστεία των «κακών ματιών», των «κακών αυτιών», της «κακιάς γλώσσας» και των «κακών λογισμών». Η νηστεία συνδυάζεται και με την ελεημοσύνη προς τους ενδεείς αδελφούς μας, όπως τονίζουν ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Μέγας Βασίλειος. Η Αγία μας Εκκλησία έχει θεσπίσει, μέσα στο έτος, κάποιες ημέρες νηστείας. Νηστεύουμε πριν από τις Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές, καθώς και σε ορισμένες εορτές Αγίων, όπως η εορτή των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων. Νηστεία γίνεται και κάθε Τετάρτη και Παρασκευή. Την Τετάρτη θυμόμαστε το γεγονός της προδοσίας του Χριστού από τον Ιούδα και την Παρασκευή τιμούμε τη Σταυρική Του θυσία.
          Νηστεία σημαίνει εγκράτεια και στέρηση. Εγκράτεια από τροφές ζωικής προέλευσης, το λάδι και το κρασί αλλά και από τις αμαρτίες μας. Στερούμαστε κάτι για χάρη του Κυρίου μας. Ο κάθε πιστός πρέπει να συμβουλεύεται τον Πνευματικό του Πατέρα για το ζήτημα της νηστείας, δηλαδή εκείνος του λέει για το πώς θα νηστέψει, την ποιότητα και την ποσότητά της. Για παράδειγμα, αν κάποιος λόγω ασθένειας χρειάζεται καθημερινή λήψη γαλακτοκομικών τροφών, ο Πνευματικός του του δίνει ευλογία να κάνει κατάλυση αυτών ακόμα και σε περιόδους νηστείας. Η νηστεία πρέπει να συνοδεύεται  με την Προσευχή, εδώ έγκειται το θέμα της ποσότητας. Όταν νηστεύουμε σημαίνει και ότι τρώμε λίγη ποσότητα φαγητού. Ο Γέροντας Εφραίμ ο Καντουνακιώτης έλεγε στα πνευματικοπαίδια του ότι, αν προσευχόμαστε με γεμάτο στομάχι η Προσευχή μας φτάνει μέχρι το ταβάνι. Ενώ αν προσευχόμαστε με άδειο στομάχι η Προσευχή μας φτάνει μέχρι τον Ουρανό. Σ΄αυτό το σημείο καλό είναι να λεχθεί ότι, η νηστεία δε μπορεί και δε πρέπει να αντικαθιστά το Μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως πρίν τη Θεία Κοινωνία. Τέλος, πρέπει να τονισθεί πως, η νηστεία δεν αποτελεί τον σκοπό της ζωής μας. Σκοπός της ζωής μας είναι η Θέωση, η νηστεία είναι το μέσο που οδηγεί σε αυτή.

Ελπίδα Τζίβα
Θεολόγος